Nanovitsa

Rodopların engin doğa güzelliği karşısında ilgisiz kalmak mümkün değil. Momçilgrad Belediyesi?ne bağlı şehir hayatından uzak yemyeşil ve şirin bir köy var: Nanovitsa. ?Yeniden yapılan? anlamını taşıyan köyün eski ismi ise Ali Bey Konağı, ya da sadece Konak olarak da bilinir. Rakımı 354 metredir. Yukarı Trakya Ovası ve Batı Trakya?nın ticaret yolu üzerinde yer aldığı için 19. yüzyılda kervanda yer alan tüccarların ikamet ihtiyacını gidermek için buraya konak yapılmış. Bugünkü hotel görevini gören konak, hâlâ ayakta ve köyün eski ismine de hitap etmektedir.

Köyün kurucusu ise Ali Bey isminde Osmanlı döneminde oldukça itibarlı ve zengin biridir. Şu anda 470 kişilik nüfusa rağmen oldukça yeni bir köy sayılır. Bulgaristan?da 1950?li yıllardan sonra başlayan kooperatifleşme süreci sonrası arazinin da ideal olması hasebiyle bölgeye çok sayıda işçi gelmiş. İşçiler de yavaş yavaş bu araya yerleşmeye başlamış ve böylece bugünkü halini almış. Emekli okul müdürü Sabri Durhan, 1969 yılına kadar burada sadece 7 ailenin yaşadığını söylüyor. Bu tarihten sonra kurulan TKZS?nin de etkisiyle buranın nüfusu 280 olmuş. Esas yerleşme patlaması da bundan sonra olmuş ve işçilerin yerli köy halkına iştirak etmesiyle nüfus birden artış göstermiş. Camideki mezar taşlarında yazılı olan tarihlerde 19 yy. başlarında vefat edenlerin olduğu göz önünde bulundurursak, köy sakinlerinin çok daha eskiye dayandığı görülecektir.

Köyde, Sv.sv. Kiril i Metodiy Ortaokulu ve ayrıca Prolet anaokulu bulunmaktadır. Okulda yaklaşık 60 öğrenci eğitim görüyor. Dördüncü dönem muhtarlık yapan Basri İsmail, okulun 1930?da kurulduğunu ve yapımında kullanılan taşları hep öküz arabalarıyla taşındığını dile getiriyor. Köy yakınlarında bulunan Nanovitsa Dinlenme Merkezi, doğanın tam anlamıyla kendini hissettirdiği bir yerde dinlenme imkanı sunuyor.

Nanovitsa İnekler

Köyde bir kişide 300 inek, bir kişide de 200 koyun mevcut. Meraların ve iklimin bulunması hayvancılık için uygunluk arzediyor. Yerlilerin anlattığına göre eskiden Osmanlı?daki yöneticiler hayvan alımı için burasını tercih ediyormuş. Doğal bitki ve meyve yetiştiriciliği için de ideal bir iklime sahip bulunuyor. Bu yüzden yerli halk Avrupa fonlarından yararlanarak meyve ve sebze yetiştiriciliğine yöneliyor.

Nanovitsa Okuma Evi

Köyde yine AB fonları desteği ile tamir edilen Nikola Vaptsarov Okuma Evi hizmet veriyor. Eski sinema salonu projeyle restore edildikten sonra salon kısmına bir tenis masası alınmış. Momçilgrad?ın ünlü masa tenisi okuluna destek verecek gençleri yetiştirecek. Okuma Evi Sekreteri Güner İdris, Okuma Evi?ne kitap bağışı yapacak kurumlara da ihtiyaç duyduklarını belirtiyor. İdris, aynı zamanda köydeki folklor ekibini oluşturmak için geleneksel giysilere de ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.
Nanovitsa merkezine yapılan şehit anıt çeşmesi göze çarpıyor. Bu çeşme, 1984 olaylarında Momçilgrad?da hayatını kaybeden Yusuf Abdula adına yapılmış. Köydeki muhtarlık binası da yeninlenmiş. Köyde hizmet veren sağlık merkezinde görevli doktor bulunurken, dişçi ise haftada iki kez köye geliyor.

Tütün temel geçim kaynağı

Köyde tütüncülük hakim. Halk bunun yanı sıra son yıllarda AB programlarından yararlanarak meyve ve sebzeciliğe önem veriyor. 30 dekar fındık ile meşgul olan Salif Ahmed, tütüne alternatif bulduğunu söylüyor. Genç çiftçilerden Güner Bey de henüz 28 yaşında, fakat AB?nin 141. programı olan ?Yarı pazar çiftliklerin gelişimi? programından yararlanarak 5 dekar kiraz ekmiş. Bunun yanı sıra 2 dekar da patates arazisi bulunuyor. Program şartlarına göre 5 yıl sonra 4 tarım birimi bulunması gerekiyor. Köy Muhtarı Basri İsmail, dördüncü dönem görev yapıyor. Köyde iki konfeksiyon işletmesi de faaliyet gösteriyor. Nanovitsa, ünlü Tatul tarihi mekanın yakınlarında bulunuyor.

Nanovitsa Cami

Köy camisi 2006?da onarılmış

Köyün girişinde bulunan cami ise 19 yüzyılda inşa edilmiş, fakat bundan 6 yıl önce onarılmış. Emekli okul müdürü Sabri Durhan, onarımının yapılışını şöyle anlatıyor: ?Camimiz yıkılmaya yüz tutumuş bir halde idi. Ne yapacağımızı bilemiyorduk. O zaman eski bir hayırseverin ismi aklımıza geldi. Tabi kendisi vefat etmişti, fakat oğlunun da bu konuda bize yardım edebileceğini düşündük. Türkiye?de oturuyordu, ama annesi bizim köydendi. Telefonla kendisini arayarak durumu izah ettik. Bize bu işlerin telefonda halledilmeyeceğini söyleyerek kapattı. Bunun üzerinden bir hafta geçmedi ki, yolda yürürken bisikletle köyümüze gelen birine rastladım. Bana köyün camisinin durumunu sordu, ben de yıkılmayla karşı karşıya olduğu söyledim. Arkasındaki torbayı gösterek bana daha yarın usta bulup onarıma başlayıp başlayamacağımızı sordu. Şaşırmıştım. Tamirat tamamlandıktan sonra şadırvanın suyu için de ayrı bir ek yardım yaparak yakın bir kaynaktan su çektirdik. Allah kendisinden razı olsun.? diye bahsediyor.

Beynur Süleyman, Kırcali

Bu yazı zaman.bg internet sitesinden alınmıştır. Yazı bağlantısı : zaman.bg/beylerin-ikamet-yeri-nanovitsa/

Nanovitsa Kolaj